Mały ZUS Plus od 2026 r. – kto może skorzystać z nowych 36 miesięcy ulgi?

Do końca 2025 r. wielu przedsiębiorców patrzyło na Mały ZUS Plus przez pryzmat wykorzystanych już miesięcy ulgi i pięcioletniego okresu, w którym trzeba było zmieścić się z limitem. Od 1 stycznia 2026 r. zasady liczenia okresów zmieniły się. Dlatego osoba, która wcześniej korzystała z ulgi, nie powinna automatycznie zakładać, że musi czekać kilka lat na kolejną możliwość obniżenia składek społecznych.

Mały ZUS Plus 2026 – nowe 36 miesięcy to rozwiązanie istotne zwłaszcza dla przedsiębiorców, którzy korzystali z ulgi przed 2026 r., wykorzystali wcześniejszy limit albo dopiero planują wejść do Małego ZUS Plus w kolejnych latach. Najważniejsze jest prawidłowe ustalenie początku własnego okresu 60 miesięcy, liczby miesięcy wykorzystanej ulgi oraz spełnienia pozostałych warunków ustawowych.

Stan prawny: 21 września 2026 r.

Mały ZUS Plus 2026 – nowe 36 miesięcy: co dokładnie się zmieniło?

Od 1 stycznia 2026 r. art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych pozwala korzystać z Małego ZUS Plus maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Zmianę wprowadziła ustawa deregulacyjna z 21 maja 2025 r., a nowe przepisy weszły w życie 1 stycznia 2026 r.

Najważniejsza różnica dotyczy sposobu liczenia okresów. ZUS wyjaśnił, że od stycznia 2026 r. z nowych 36 miesięcy można korzystać niezależnie od tego, czy ulga była wykorzystywana przed 2026 r. To właśnie ten element ma największe znaczenie dla przedsiębiorców, którzy według wcześniejszych zasad wykorzystali już część albo nawet cały dostępny okres.

Oficjalne wyjaśnienia ZUS dotyczące nowych zasad można sprawdzić w komunikacie „Mały ZUS plus – nowe zasady od 2026 r.”. Sam mechanizm 36 miesięcy w okresie 60 miesięcy wynika obecnie z art. 18c ust. 11a–11c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Mały ZUS Plus to sposób ustalania niższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla przedsiębiorców spełniających warunki ustawowe. Podstawa jest powiązana z dochodem z działalności z poprzedniego roku, a ulga nie obejmuje składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Czy wcześniejsze wykorzystanie Małego ZUS Plus odbiera nowe 36 miesięcy?

Nie. Korzystanie z Małego ZUS Plus przed 1 stycznia 2026 r. samo w sobie nie pomniejsza nowego 36-miesięcznego limitu. ZUS wskazuje wprost, że przedsiębiorca może korzystać z 36 miesięcy ulgi według nowych zasad niezależnie od tego, czy wykorzystał ulgę przed 2026 r., korzystał z niej na koniec 2025 r., czy wcześniej nie korzystał z niej wcale.

Nie oznacza to jednak automatycznego „resetu ZUS” dla każdej firmy. Nowe zasady dotyczą okresu korzystania z preferencji. Prawo do Małego ZUS Plus w konkretnym roku nadal wymaga spełnienia pozostałych warunków, m.in. dotyczących przychodu, czasu prowadzenia działalności oraz ustawowych wyłączeń.

Od którego miesiąca zaczyna się okres 60 miesięcy?

Pierwszy 60-miesięczny okres według nowych zasad zaczyna się od pierwszego miesiąca kalendarzowego po grudniu 2025 r., w którym przedsiębiorca faktycznie ustala podstawę składek zgodnie z art. 18c, czyli korzysta z Małego ZUS Plus. Nie każdy przedsiębiorca rozpoczyna więc swój pierwszy okres 60 miesięcy w styczniu 2026 r.

Jeżeli w 2026 r. przedsiębiorca nie korzysta z ulgi, a zacznie spełniać warunki dopiero od stycznia 2027 r., to styczeń 2027 r. będzie pierwszym miesiącem jego pierwszego 60-miesięcznego okresu i jednocześnie pierwszym miesiącem z dostępnych 36 miesięcy ulgi.

Kolejny okres 60 miesięcy rozpoczyna się od pierwszego miesiąca prowadzenia działalności po zakończeniu poprzedniego 60-miesięcznego okresu. Ustawa przewiduje również, że jako pełny miesiąc do odpowiedniego limitu wlicza się każdy miesiąc kalendarzowy, w którym przedsiębiorca korzystał z ulgi albo prowadził działalność przynajmniej przez jeden dzień.

Sprawdź swój przypadek – matryca nowych 36 miesięcy Małego ZUS Plus

Najłatwiej zrozumieć nowe zasady, rozdzielając historię przedsiębiorcy sprzed 2026 r. od pierwszego okresu 60 miesięcy liczonego już według nowych przepisów. Poniższa matryca pokazuje typowe warianty.

Jakie warunki Małego ZUS Plus nadal trzeba spełnić?

Zmiana sposobu liczenia 36 miesięcy nie zmieniła podstawowych warunków korzystania z Małego ZUS Plus. Ustawa nadal przewiduje limit rocznego przychodu z działalności gospodarczej w poprzednim roku w wysokości 120 000 zł. Jeżeli działalność była prowadzona tylko przez część roku, limit ustala się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności.

Przedsiębiorca musi również prowadzić działalność w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni. Z ulgi nie skorzysta m.in. osoba, która nadal spełnia warunki do preferencyjnych składek społecznych z art. 18a, wykonywała dla byłego lub obecnego pracodawcy czynności odpowiadające pracy wykonywanej na etacie w bieżącym lub poprzednim roku albo w poprzednim roku prowadziła także inną pozarolniczą działalność wskazaną w ustawie.

Odrębne zasady dotyczą także osób rozliczających się kartą podatkową i korzystających jednocześnie ze zwolnienia z VAT. Pełniejszy opis kolejności ulg i warunków znajduje się w naszym poradniku Ulga na start, preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus w JDG.

Wysokość podstawy Małego ZUS Plus jest uzależniona od dochodu z poprzedniego roku. Zgodnie z art. 18c podstawa nie może być wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia i nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku. Jest to ulga w składkach społecznych – nie jest to zwolnienie ze składki zdrowotnej.

Co z dodatkowymi 12 miesiącami Małego ZUS Plus związanymi z 2023 r.?

Niewykorzystane dodatkowe 12 miesięcy przyznane określonym przedsiębiorcom w związku z regulacją z 2023 r. nie zniknęły automatycznie z końcem 2025 r. ZUS wyjaśnia, że jeżeli przedsiębiorca miał prawo do dodatkowych 12 miesięcy i do końca 2025 r. nie wykorzystał tego prawa albo wykorzystał je tylko częściowo, pozostałe miesiące może wykorzystać także po 2025 r.

Trzeba jednak policzyć rzeczywiście wykorzystane dodatkowe miesiące również za okres sprzed 2026 r. ZUS podaje przykład przedsiębiorcy, który wykorzystał 7 z 12 dodatkowych miesięcy do końca 2025 r. Pozostałe 5 miesięcy może wykorzystać najwcześniej w 2029 r., po upływie 36 miesięcy korzystania z ulgi na nowych zasadach.

To szczególny przypadek przejściowy. Nie należy więc interpretować przepisów jako prostego „36 + 12 = 48 miesięcy od 2026 r.”. Przy takim uprawnieniu trzeba osobno odtworzyć historię wykorzystania dodatkowego limitu.

Jak i kiedy zgłosić Mały ZUS Plus?

Termin zgłoszenia zależy od momentu, w którym powstaje prawo do ulgi. Co do zasady, jeżeli zmiana tytułu ubezpieczenia następuje w styczniu, zgłoszenie powinno zostać przekazane do końca stycznia. Jeżeli do końca miesiąca pozostaje mniej niż 7 dni, zastosowanie ma termin 7 dni. W pozostałych przypadkach zgłoszenia dokonuje się w ciągu 7 dni od powstania zmiany.

Jeżeli przedsiębiorca korzystał z Małego ZUS Plus do końca grudnia 2025 r. i miał prawo kontynuować ulgę od stycznia 2026 r., ZUS wskazał, że nie musiał wyrejestrowywać się z kodu 05 90 albo 05 92 i ponownie rejestrować tylko z powodu wejścia nowych zasad. Powinien natomiast prawidłowo przekazać dokumenty rozliczeniowe, w tym ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II.

Szczególny termin korekty do 2 lutego 2026 r., o którym ZUS informował na początku roku, dotyczył płatników, którzy błędnie uznali, że nie mogą skorzystać z ulgi w 2026 r. i zgłosili kod 05 10 lub 05 12. Termin ten miał charakter przejściowy i we wrześniu 2026 r. nie jest bieżącym terminem zgłoszeniowym.

Co dzieje się przy zawieszeniu, wznowieniu albo krótkim okresie działalności?

Przy liczeniu 60 miesięcy znaczenie ma każdy miesiąc kalendarzowy, w którym działalność była prowadzona co najmniej przez jeden dzień. To samo podejście ustawa stosuje do miesięcy wykorzystania ulgi – miesiąc, w którym podstawa składek była ustalana zgodnie z art. 18c choćby przez część miesiąca, wlicza się do limitu jako pełny miesiąc.

Zawieszenie działalności może więc wpływać na przebieg indywidualnego okresu, ale nie można analizować go wyłącznie przez liczbę dni kalendarzowych „na oko”. Trzeba sprawdzić miesiące prowadzenia działalności, okresy podlegania ubezpieczeniom i momenty korzystania z Małego ZUS Plus.

ZUS wskazuje również, że jeżeli przedsiębiorca prawidłowo zgłosił się do Małego ZUS Plus w danym roku, później zawiesił działalność i wznowił ją w tym samym roku, może nadal korzystać z ulgi po wznowieniu, jeżeli nie wyczerpał limitu i spełnia pozostałe warunki. Konkretna sytuacja wymaga jednak sprawdzenia dat zgłoszeń i kodów ubezpieczenia.

Co warto mieć w dokumentacji, aby nie zgubić własnego okresu 36/60?

Przy nowych zasadach szczególnie ważne staje się prowadzenie prostej historii miesięcy korzystania z ulgi. Samo sprawdzenie aktualnego kodu w ZUS nie zawsze wystarczy do szybkiego odtworzenia, kiedy rozpoczął się pierwszy okres 60 miesięcy i ile miesięcy z puli 36 zostało jeszcze do wykorzystania.

Taka ewidencja nie jest odrębnym formularzem narzuconym przez ustawę. Jest praktycznym narzędziem księgowym, które pomaga kontrolować wykorzystanie ulgi i przygotować prawidłowe dokumenty zgłoszeniowe oraz rozliczeniowe.

Mały ZUS Plus 2026 – nowe 36 miesięcy a wysokość przyszłych świadczeń

Niższa podstawa składek społecznych oznacza niższe bieżące obciążenie przedsiębiorcy, ale wpływa również na podstawę, od której naliczane są składki emerytalne, rentowe i – jeżeli przedsiębiorca podlega temu ubezpieczeniu – chorobowe. Dlatego decyzja o korzystaniu z ulgi nie powinna sprowadzać się wyłącznie do porównania miesięcznego przelewu do ZUS.

Przedsiębiorca może zadeklarować podstawę wyższą niż minimalna podstawa wyliczona dla Małego ZUS Plus. To może mieć znaczenie dla osoby, która chce ograniczyć składki, ale jednocześnie bierze pod uwagę wpływ podstawy na przyszłe świadczenia z ubezpieczeń społecznych.

Podsumowanie – kiedy możesz skorzystać z nowych 36 miesięcy?

Mały ZUS Plus 2026 – nowe 36 miesięcy to przede wszystkim nowy sposób liczenia dostępnego okresu ulgi. Przedsiębiorca może korzystać z Małego ZUS Plus maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy prowadzenia działalności, a wcześniejsze korzystanie przed 2026 r. nie pomniejsza nowej puli.

Najważniejsze jest prawidłowe ustalenie miesiąca rozpoczęcia pierwszego okresu 60 miesięcy oraz bieżące kontrolowanie wykorzystanych miesięcy. Jeżeli firma nie wykorzysta wszystkich 36 miesięcy w danym okresie, niewykorzystana część nie powiększa kolejnego limitu. Jeżeli natomiast 36 miesięcy zostanie wykorzystane wcześniej, do końca bieżącego okresu 60 miesięcy trzeba poczekać na następną pulę.

W mdoFinanse przy obsłudze przedsiębiorców sprawdzamy nie tylko bieżące rozliczenie składek, ale również historię zgłoszeń, moment rozpoczęcia ulgi i warunki, które trzeba zweryfikować na kolejny rok. Przy Małym ZUS Plus ma to szczególne znaczenie, ponieważ prawidłowy kod ubezpieczenia nie zastępuje poprawnego ustalenia prawa do ulgi i okresu 36/60.